Jak rozmawiać z wykonawcą w Czystym Powietrzu, żeby nie stracić dotacji (Edycja 2026)

W programie Czyste Powietrze wykonawca to Twój najważniejszy partner, ale i największe ryzyko. To on wystawia faktury i montuje urządzenia, które urząd będzie sprawdzał pod kątem zgodności z przepisami. W 2026 roku błąd wykonawcy (np. montaż urządzenia spoza listy ZUM) nie uderzy w niego, ale w Twój portfel.

Oto jak prowadzić rozmowę, by zachować kontrolę i mieć pewność, że dotacja wpłynie na konto.

Twój najważniejszy dokument: Audyt (DPAE)

Zanim zaczniesz rozmawiać z wykonawcą o technologii, musisz mieć w ręku Dokument Podsumowujący Audyt Energetyczny (DPAE). To on, a nie wykonawca, decyduje o tym, co ma zostać zrobione.

O co pytać wykonawcę?

• „Czy potrafi Pan zrealizować prace dokładnie według parametrów z tego audytu?”
• „Czy parametry urządzenia, które Pan proponuje (moc, sprawność), są identyczne z tymi w DPAE?”

Pamiętaj: Jeśli wykonawca namawia Cię na zmianę („Pani, ten styropian z audytu jest za drogi, damy cieńszy”), naraża Cię na odrzucenie wniosku o płatność.

Pytanie „Bilet Wstępu”: Czy sprzęt jest na liście ZUM?

W 2026 roku nie ma dotacji na urządzenia „no-name”. Wszystkie pompy ciepła i kotły na biomasę muszą figurować na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM).

Jak to zweryfikować?

Poproś wykonawcę o podanie dokładnego kodu modelu urządzenia i sprawdź go na stronie lista-zum.ios.edu.pl.

• Uważaj na pomyłki: Jeden znak różnicy w nazwie modelu może oznaczać, że urządzenie nie ma certyfikatu i nie kwalifikuje się do dotacji.
• Wpisz numer z listy ZUM bezpośrednio do umowy z wykonawcą.

Umowa – Twoja tarcza na 24 miesiące

W tej edycji programu masz 24 miesiące na zakończenie prac. Jeśli wykonawca zawali termin, Ty zostajesz z rozgrzebaną budową i uciekającym czasem na rozliczenie.

Kluczowe zapisy w umowie (Must-have):

• Termin końcowy: Musi być bezpiecznie osadzony w Twoim 24-miesięcznym oknie czasowym.
• Gwarancja parametrów: Zapis, że wykonawca bierze odpowiedzialność za to, że zamontowane materiały spełniają wymogi programu Czyste Powietrze.
• Karta przekazania odpadu: Zobowiązanie wykonawcy do dostarczenia Ci dokumentu z legalnego punktu skupu złomu (potwierdzenie zezłomowania starego pieca).

Rozliczenie i VAT – Kto za co płaci?

W 2026 roku musisz jasno ustalić kwestie finansowe, zwłaszcza jeśli korzystasz z prefinansowania.

O czym musisz wiedzieć?

1. VAT płacisz Ty: Dotacja jest liczona od kwot netto. Nawet przy 100% dofinansowania, podatek VAT (zazwyczaj 8%) musi zostać opłacony przez Ciebie bezpośrednio wykonawcy.
2. Potwierdzenie zapłaty: Nigdy nie płać „do ręki” bez dokumentu. Urząd wymaga przelewów lub podpisanych dokumentów KP. Bez nich nie rozliczysz dotacji.

Protokół odbioru to nie jest tylko podpis

Zanim podpiszesz protokół odbioru (który jest niezbędny do wypłaty środków), sprawdź:

• Czy tabliczka znamionowa na urządzeniu zgadza się z fakturą?
• Czy wykonawca przekazał Ci wszystkie atesty i certyfikaty materiałowe?
• Czy instalacja działa i została przetestowana?

Podsumowanie – Partnerstwo oparte na papierach

Dobry wykonawca w 2026 roku nie boi się audytu ani listy ZUM – on z nimi pracuje na co dzień. Jeśli ktoś unika odpowiedzi na pytania o parametry techniczne lub namawia na „obejście” audytu, to sygnał, że stracisz kontrolę nad inwestycją.

Trzymaj się zasady 3Z:

1. Zgodność z audytem,
2. Zgodność z listą ZUM,
3. Złomowanie starego pieca z kwitem.

 

Masz pytania dotyczące programu „Czyste Powietrze” lub planujesz termomodernizację swojego domu? Skontaktuj się z naszym doradcą, aby uzyskać praktyczne porady, aktualne informacje i indywidualne wsparcie.